Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, giáo dục không nằm ngoài xu thế tất yếu đó. Việc ứng dụng công nghệ số vào dạy học không chỉ góp phần đổi mới phương pháp giảng dạy mà còn mở ra những cơ hội mới trong việc nâng cao chất lượng giáo dục. Trước yêu cầu đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Thông tư số 18/2026, trong đó xác định rõ khung năng lực số dành cho giáo viên – một trong những yếu tố then chốt quyết định thành công của quá trình chuyển đổi số trong nhà trường.
Khung năng lực số giáo viên được thiết kế một cách khoa học, hệ thống, gồm 3 cấp độ phát triển và 6 miền năng lực cốt lõi. Đây không chỉ là công cụ định hướng mà còn là cơ sở để mỗi giáo viên tự đánh giá, tự bồi dưỡng và từng bước hoàn thiện năng lực nghề nghiệp trong môi trường giáo dục hiện đại.
Về các cấp độ năng lực, cấp độ thứ nhất là mức cơ bản, yêu cầu giáo viên có khả năng sử dụng các thiết bị và phần mềm dạy học thông dụng, đồng thời thực hiện được những hoạt động dạy học đơn giản trong môi trường số. Đây là nền tảng ban đầu giúp giáo viên làm quen và thích nghi với việc ứng dụng công nghệ trong giảng dạy.
Cấp độ thứ hai là mức khá, ở đó giáo viên không chỉ sử dụng thành thạo các công cụ số mà còn biết tích hợp công nghệ vào quá trình dạy học một cách hiệu quả. Giáo viên có thể sử dụng đa dạng các nền tảng và phần mềm để kiểm tra, đánh giá học sinh, tăng cường tương tác và hỗ trợ học tập, từ đó nâng cao chất lượng giờ dạy.
Cấp độ thứ ba là mức thành thạo và nâng cao, thể hiện khả năng sáng tạo và dẫn dắt trong môi trường số. Giáo viên ở cấp độ này có thể thiết kế, tổ chức các hoạt động dạy học linh hoạt, sáng tạo; đồng thời hỗ trợ, hướng dẫn đồng nghiệp cùng phát triển năng lực số. Đặc biệt, việc ứng dụng các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo vào giảng dạy sẽ góp phần cá nhân hóa quá trình học tập và nâng cao hiệu quả giáo dục.
Bên cạnh các cấp độ phát triển, khung năng lực số còn xác định 6 miền năng lực cốt lõi mà mỗi giáo viên cần hướng tới. Thứ nhất là năng lực tổ chức dạy học trong môi trường số, bao gồm việc xây dựng kế hoạch, thiết kế bài giảng và triển khai các hoạt động học tập trên các nền tảng số. Thứ hai là năng lực kiểm tra, đánh giá trong môi trường số, cho phép giáo viên sử dụng các công cụ hiện đại để theo dõi, đánh giá quá trình và kết quả học tập của học sinh một cách khách quan, chính xác.
Thứ ba là năng lực trao quyền cho người học, nhấn mạnh vai trò của giáo viên trong việc tạo điều kiện để học sinh chủ động, sáng tạo, phát triển kỹ năng tự học và năng lực số. Thứ tư là năng lực về kỹ năng công nghệ số, bao gồm việc sử dụng thành thạo các thiết bị, phần mềm và hệ thống phục vụ công tác dạy học.
Thứ năm là năng lực phát triển chuyên môn, nghiệp vụ, thể hiện ở tinh thần tự học, tự bồi dưỡng, tham gia các cộng đồng học tập số và không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn. Cuối cùng là năng lực ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong giáo dục, một xu hướng mới nhưng ngày càng trở nên quan trọng, giúp giáo viên tối ưu hóa quá trình thiết kế bài giảng, kiểm tra đánh giá và cá nhân hóa việc học cho học sinh.
Nhận thức rõ vai trò quan trọng của khung năng lực số, Trường THCS Cẩm Phúc sẽ tiếp tục đẩy mạnh các hoạt động tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn, tạo điều kiện để giáo viên tiếp cận và làm chủ công nghệ theo đúng định hướng của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Việc nâng cao năng lực số không chỉ giúp giáo viên thích ứng với yêu cầu đổi mới mà còn góp phần xây dựng môi trường giáo dục hiện đại, linh hoạt và hiệu quả.
Mỗi giáo viên Trường THCS Cẩm Phúc cần chủ động học hỏi, không ngừng đổi mới, sẵn sàng thích ứng với những thay đổi của thời đại. Việc từng bước làm chủ công nghệ, ứng dụng hiệu quả các công cụ số trong dạy học sẽ là chìa khóa để nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, hướng tới xây dựng mô hình trường học số, giáo viên số và học sinh số trong tương lai.
Tác giả : Lê Việt Thương
